Waarom we allemaal vegetariër zouden moeten worden

Als beginnend vegetariër - ik ben nog geen 2 maanden bezig - kom je vaak tegen dat mensen je vragen waarom je vegetariër geworden bent. Ik probeer dan in stukken en flarden uit te leggen dat ik vegetariër ben vanwege de druk die de vleesindustrie uitoefent op ons milieu en ook omdat het gewoon gezonder is. Sommige mensen zeggen dan dat ze het met me eens zijn en er eigenlijk ook aan te denken vegetariër te worden. Anderen kan het eigenlijk geen barst schelen, maar bij nog anderen stuit je op protest en volgt er een discussie die ik waarschijnlijk nog vaak zal mogen voeren. Jammer genoeg - en dat geef ik eerlijk toe - kan me helemaal niet sterk uitdrukken in een "live"gesprek of -discussie. Ik moet kunnen nadenken voor ik iets zeg. Een redenering opbouwen en stap voor stap die redenering uiteenzetten. Sommigen kunnen dat in 3 seconden, ik heb daar iets langer voor nodig en daarom is bloggen voor mij een ideale manier op mijn gedachten klaar en duidelijk over te brengen. Niet dat ik een stotteraar ben die amper kan praten, maar in een discussie weet ikzelf vaak wel wat ik bedoel, maar kan ik het niet overbrengen. Daarom schrijf ik dit artikel, waarin ik voor eens en altijd uitleg waarom ik vegetariër geworden ben. Mijn doelstelling is een artikel te schrijven dat enkele maanden geleden mijzelf overtuigd zou hebben om vegetariër te worden.

Zoals ik al zei is mijn hoofdreden voor vegetarisme de aanslag die de vleesindustrie pleegt op het milieu. Achttien procent - bijna één vijfde !! - van de mondiale broeikasuitstoot wordt veroorzaakt door veeteelt. Dat is méér dan de bijdrage van het verkeer! In plaats van alleen maar te spreken over auto-uitlaten zou de overheid dus ook campagnes moeten voeren in verband met vleesverbruik. Als iedere Vlaming één dag per week geen vlees zou eten, zou dat gelijk staan met het wegnemen van 500.000 auto's. Dat is één op tien auto's in België! Een campagne die hier mooi op inspeelt is donderdag veggiedag.

De drie belangrijkste oorzaken van broeikasgassen legde ik al uit in mijn eerste post over vegetarisme. Als eerste is er de CO2-uitstoot door ontbossing. Vleesproductie is erg inefficiënt: in plaats van rechtstreeks voedsel voor de mens te produceren, wordt dat voedsel eerst aan een dier gevoederd, waarna pas in tweede instantie en slechts een deel van dat dier wordt opgegeten. Door deze omweg is er voor een bepaalde voedingswaarde aan vlees ook veel meer energie nodig dan voor eenzelfde voedingswaarde aan plantaardige producten. De volgende cijfers laten zien wat ik bedoel:

Hoeveelheid water nodig om 1 kg ... te produceren:
Maïs………….. 900 L
Rijst……………. 3 000 L
Kippenvlees……….. 3 900 L
Varkensvlees…………. 4 900 L
Rundsvlees…………. 15 500 L

Op wereldschaal wordt maar liefst 75 procent - !!! - van alle beschikbare landbouwgrond gebruikt voor veeteelt en voor de productie van veevoer. Onze veestapel wordt echter nog steeds groter en om aan deze voortdurende honger naar landbouwgrond te voldoen, worden er steeds meer bossen gekapt. Hierdoor kan er minder CO2 uit de lucht worden opgenomen, zodat het CO2-gehalte in de atmosfeer stijgt.

De tweede manier waarop onze veestapel broeikasgassen produceert is de uitstoot van lachgas. Zoals we in Vlaanderen maar al te goed weten, produceren onze landbouwdieren teveel mest, veel meer dan nodig is voor de bemesting van onze grond. Hierdoor ontstaat er in de bodem een teveel aan stikstof en fosfor. Naast de zichtbare gevolgen van deze verontreiniging leidt deze verstoring van de stikstofcyclus ook tot de vorming van grote hoeveelheden lachgas, een broeikasgas dat 296 keer krachtiger is dan CO2.

Het derde grote blok broeikasgasuitstoot wordt gevormd door de productie van methaan. Tijdens het verteren produceren herkauwers enorme hoeveelheden methaan, dat 23 keer schadelijker is dan CO2. Een bepaalde bacterie die voorkomt in de voormaag van herkauwers is hiervoor verantwoordelijk. Het methaan komt vervolgens via de boeren en scheten van het dier in de lucht terecht. Ook windjes laten is dus slecht voor het milieu...

Naast die drie grote factoren zijn er ook nog enkele andere bronnen van broeikasgasuitstoot zoals het methaan dat vrijkomt uit dierlijke mest. Maar die factoren maken slechts enkele procenten van het totaal uit.

In onderstaand filmpje probeert nobelprijswinnaar Rajendra Pachauri jullie hetzelfde verhaal te vertellen. Pachauri is naast nobelprijswinnaar ook sinds 2002 hoofd van het International Panel on Climate Change. Geen klein meneertje dus. Het is altijd inspirerend om een Nobelprijswinnaar te zien spreken over zijn vakgebied. Deze voordracht is gefilmd op 30 augustus van dit jaar in Gent. Het filmpje duurt zo'n half uur, maar het is de moeite waard.



Merk op wat hij zegt: "Veel mensen eten te veel en worden te dik. Dus gaan ze naar het fitnesscentrum en naar de dokter voor behandeling. Elke stap kost geld en al die stijgende uitgaven bij elkaar opgeteld zorgen voor economische groei. Dat noemen we vervolgens vooruitgang. Wat voor spel is dit? Ghandi zei al: snelheid is irrelevant als je de verkeerde kant uit gaat."

Ook op Studio Brussel was er in het programma "De wereld van Sofie" een kort interview met dezelfde boodschap.

Bij de mensen die ik vertelde dat ik vegetariër geworden ben waren er ook sommigen die mij wilden overtuigen om terug vlees te eten, omdat het volgens hen ongezond is om helemaal geen vlees te eten. Voorlopig onthoud ik me trouwens alleen nog maar van vlees, later zal ik ook vis, eieren en zuivel laten vallen. Ik wil eerst 'onderzoeken' hoe doenbaar het is om alle producten die zuivel of eieren bevatten - en het zijn er nogal wat - uit mijn menu te bannen.

Wanneer mensen me er op wijzen dat het ongezond is om vegetariër te zijn, bedoelen ze vooral dat je het risico loopt op een vitaminetekort. Er is immers een vitamine, namelijke vitamine B12 of Cobalamine die enkel geproduceerd wordt door micro-organismen. Dieren en mensen kunnen die vitamine dus niet zelf aanmaken. Dieren dekken die behoefte door deze micro-organismen bij zich te dragen, door andere dieren te eten of door producten te eten waarin veel micro-organismen zich bevinden, zoals - hun eigen - uitwerpselen. Zelfs in de menselijke darm komen micro-organismen voor die B12 produceren, maar omdat deze micro-organismen zich bevinden in het deel van de darmen waar B12 niet meer kan worden opgenomen, zijn ook mensen afhankelijk van een externe bron van B12. De meeste mensen halen hun dosis B12 dus uit dierlijke producten. Daarom lopen strikte vegetariërs een risico op een vitamine B12-tekort. Toch is er geen reden tot paniek want sommige vegetarische producten, zoals sojamelk, worden verrijkt met B12 en andere vitaminen. Andere vegetariërs nemen simpelweg B12-supplementen.

Een ander argument dat ik ook al enkele keren gehoord heb is dat mensen van nature uit vleeseters zijn: "We zijn geëvolueerd als omnivoren, dus is het ongezond om alleen maar plantaardig voedsel te eten." Toch is dit niet helemaal correct. In feite is het menselijk lichaam beter geschikt voor plantaardig voedsel. Vleesetende dieren hebben lange gebogen snijtanden, klauwen en een kort spijsverteringskanaal. Mensen hebben platte, buigzame nagels en onze snijtanden zijn vergeleken met dieren minimaal, zelfs vergeleken met vegetarische primaten als gorilla's en orang-oetans. Onze bescheiden snijtanden zijn beter geschikt om in fruit te bijten dan om taaie dierenhuiden te verscheuren. We hebben platte kiezen en een lang spijsverteringskanaal dat geschikt is voor een dieet van groenten, fruit en granen.

In niet elke cultuur is het trouwens zo de gewoonte om bijna dagelijks vlees te eten. In India, dat met zijn bevolking toch een groot deel van de wereldpopulatie vertegenwoordigt, zijn 30% van de mensen vegetariër. Zij alleen al zorgen ervoor dat 5% van de wereldbevolking vegetariër is.

Vegetarisme is dus helemaal niet ongezond. Meer zelfs, ik zou zelfs durven beweren dat het gezonder is dan - bijna - dagelijks vlees te eten. De hoge vleesconsumptie waarmee we in onze maatschappij te maken hebben, vergroot het risico op hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes en sommige kankers. Vele strikte vegetariërs zeggen ook dat ze zich energieker voelen en zich beter kunnen concentreren dan tijdens de periode dat ze nog dierlijke producten aten.

Voor wie er nog steeds van overtuigd is dat vegetarisme ongezond is, ook Albert Einstein, Leonardo Da Vinci, Isaac Newton, Charles Darwin, Thomas Edison, Pythagoras, John Cleese en Carl Lewis waren vegetariër. Zó slecht kan het dus niet zijn. De volledige lijst met bekende vegetariërs kan je hier vinden.

Albert Einstein: "Nothing will benefit human health and increase chances for survival of life on Earth as much as the evolution to a vegetarian diet."

15 reacties:

Dries zei

Je overtuiging inspireert me, Tom!
De laatste tijd hoor je het steeds meer: vegetariërs zijn goed voor het milieu.
Zelf ben ik er (heel voorzichtig) ook wat mee bezig. Voorlopig probeer ik vooral één keer in de week vegetarisch te eten. Het zal niet veel doen, maar je weet maar nooit hé. Eieren en zuivel afzweren zou ik wel nooit doen, het is me te riskant.
Gelukkig heeft Alma vegetarische menu's, zelf vegetarisch koken kan ik niet denk ik.

Tom Bonte zei

Ik ben blij dat je er ook zo over denkt. Met één vegetarische dag doe je tenminste al iets en maak je al duidelijk dat je iets aan ons eetgedrag wil doen.
Vegetarisch koken kan heel simpel hoor, ipv een steakje neem je een groenteburger of hazelnootburger of champignonburger of één van de andere talloze veggieburgers dus.

Erik zei

Interessant betoog. Wat ik me echter afvraag is wat je dan van vis vind. Zelf probeer ik mijn vlees te vervangen door af en toe vegetarisch, vis en gewoonweg minder vlees in de maaltijd.

Vis is echter net zo slecht voor het milieu. Misschien niet vanuit co2 oogpunt maar echt bevorderlijk voor het milieu is het ook niet.

Misschien toch maar aan de insecten. Dat zijn blijkbaar zeer efficiente voedingsbronnen. Ik heb ze weel geprobeer en vies zijn ze niet maar omarmen is toch weer iets anders.

Tom Bonte zei

Vis eet ik voorlopig wel nog. Voorlopig, want ook daar ga ik mee ophouden. Viskweekerijen zijn heel wat minder slecht voor het milieu dan vleeskwekerijen, maar toch...overbevissing zorgt ervoor dat talloze vissoorten op uitsterven staan en ook de biodiversiteit in onze zeeën wordt er niet beter op.

Insecten heb ik nog niet geprobeerd... :)

Annelies D zei

Beste,

Een duidelijk betoog, maar helaas behoor ik tot die groep van mensen die maanden geen fruit kan eten, maar na een dag zonder vlees me al leeg voel.

Dat het gezonder is zonder vlees geloof ik niet echt, tenminste als je wat let op de bereiding van je vlees en de hoeveelheden, maar vandaag de dag zijn er voor vegetariers inderdaad genoeg alternatieven, zodat het zeker niet ongezonder is.

Wat de CO2 uitstoot betreft kan ik je enkel gelijk geven. Om dit, en het welzijn van de dieren, niet uit het oog te verliezen koop ik enkel bij een slager die zijn vlees haalt van Belgische kwekerijen én slachthuizen. Dit is nog steeds meer CO2 uitstoot dan vegetarisch, maar als je die uitstoot echt wil verminderen, is er weinig dat je nog kan doen.

Nog één klein vraagje. Eten de mensen in India geen vlees omdat ze vegetarier zijn, of omdat ze het niet kunnen betalen?

Ik blijf je blog met interesse volgen.

mvg,
Annelies
www.smidse.be

Tom Bonte zei

Bedankt voor de reactie.

Dat je je na een dag zonder vlees leeg voelt kan ik ergens wel begrijpen. Vaak moet je lichaam zich aanpassen wanneer je van voedingswijze verandert. De eerste week dat je geen vlees eet, maar wel vleesvervangers moet je lichaam zich aanpassen aan de nieuwe brandstoffen die het krijgt. Die aanpassing of detox kan je wel merken als je tijdens die week naar het toilet gaat.

In India eet een groot deel van de bevolking geen vlees omdat het gewoon niet in hun cultuur zit. Net zoals wij hier geen sprinkhanen ofzo eten omdat we dat gewoon niet 'kennen'.

Alex zei

@Tom Bonte:

Ten eerste. Goed dat je vlees geschrapt hebt.

Ten tweede. Ik vind het jammer dat je je vegetarier noemt, omdat je pescotarier bent (gelukkig lijk je ook met vis te gaan stoppen). Een vegetarier eet geen vis. Het probleem is dat veel vegetariers problemen ondervinden door mensen die zich vegetarier noemen en wel vis eten.

Vis heeft misschien op het eerste gezicht een minder grote impact, maar niet geheel waar. Het milieu bestaat uit een grote balans en de zeeen staan momenteel onder grote druk. Lees daarvoor maar eens iets van Dos Winkel.
Doordat de zee zeer onstabiel wordt gemaakt kan er een onbalans ontstaan. Uit de zee komen ook gassen. Denk aan algen die CO2 produceren. Wat als deze vergroten omdat er te weinig vissen zijn die deze eten?

Wat betreft de kwekerijen. Deze halen vismeel van vissen uit de zee of soja of mais welke onduurzaam gewonnen is. Ook de regenwouden verdwijnen door viskwekerijen. Ook zijn er schepen nodig voor de visserij die fosiele brandstoffen verbruiken. Ook voor viskwekerijen dus.

Dus om direct te spreken over minder impact. Ik denk dat je juist zou moeten constateren dat deze hele reeks gewoon verkeerd is. En dus vis ook zeker geen optie is

Ten derde vind ik het dus goed dat je gestart bent met geen vleesconsumptie. Ik hoop dat het een begin is. Dat was het ook voor mij. Maar ik werd pas vele jaren later geinformeerd over al het ander, waardoor ik uiteindelijk veganist ben geworden. Ik kon het niet meer naar mezelf en anderen toe verantwoorden om ook nog zuivel en eieren te consumeren e.d. Daarom besloot ik om veganist te zijn. Zuivel en eieren zijn nl. twee motoren waar de vleesindustrie op draait. En dit heeft een grote impact.

Zie ook www.meatthetruth.nl

Ook zuivel en eieren kan je heel makkelijk vervangen. Gewone melkproducten met sojaproducten (duurzame afkomst, bv. die van Alpro). Ei zit overal door heen in vormen van koekjes taart etc. Maar dit is niet perse nodig. De lekkerste taarten, cakes en koekjes zijn zonder dat te maken. Het is natuurlijk wel een kwestie van weten, maar er zijn genoeg fora en sites waarop dit te vinden. Zeker in deze tijd, van het digitale web is dat geen enkel probleem om te vinden.

@Annelies D:

De onderzoeken geven het redelijk goed aan. De kansen op allerlei ziekten zijn enorm kleiner door vegetarisch/veganistisch eten. Je kan een hoop onderzoeken er over vinden.

En met de veehouderij gaat het niet zozeer om de CO2, het gaat om een ander gas was veel schadelijker is dan CO2. De focus is m.i. te vaak op CO2, terwijl er nog meer broeikasgassen zijn natuurlijk.

Tom Bonte zei

Hey Alex, bedankt voor je uitgebreide reactie.

Ik weet dat ik momenteel nog pescotariër ben, dan had ik in een vorige post al vermeld, maar als nieuwe bezoeker kon je dat natuurlijk niet weten.

Je uitleg over viskwekerijen is voor mij nog een extra reden om binnenkort ook vis uit mijn menu te bannen.

Je zegt: "Ik kon het niet meer naar mezelf en anderen toe verantwoorden om ook nog zuivel en eieren te consumeren e.d. Daarom besloot ik om veganist te zijn."

Zoiets heb ik ook al meegemaakt. Mensen vragen waarom je vegetariër bent en je doet je hele verhaal over de impact op het milieu. En dan vragen ze: "Waarom eet je dan wel nog eieren en zuivel?". Er is inderdaad geen zinnig antwoord op te vinden...Precies daarom laat ik binnenkort dus vis vallen en na nog een tijdje eieren en zuivel. Misschien niet samen, maar dat zien we nog wel.

Karel zei

Ik ben er helaas niet echt voor te vinden.

Ten eerste ben ik niet overtuigd van het niet ongezond zijn ervan. Het zorgt er inderdaad voor dat je een boel ziekten niet krijgt, of er minder kans op hebt, maar je moet echt heel goed opletten dat je genoeg vervangstoffen hebt Tom. Ik ben niet tegen vegetariërs ofzo, maar als je er niet genoeg bij nadenkt is het zéker ongezond. Zo ken ik iemand die ook wel hier en daar vervangmiddelen at, maar er toch niet genoeg bij nagedacht had en na een drietal jaar verplicht terug vlees moest eten. Het gaat verder dan vitamine B12 en de meest bekende dingen.

Ten tweede zou ik het ook zonde vinden dat je het bij zo'n grote verandering van levensstijl zou houden. Wat ik bedoel is dat het echt wel een grote verandering is in je leven, maar ik vind hetgeen je bereikt met deze stap te weinig is voor wat je er voor doet. Je hebt hier en daar wel mensen die akkoord gaan maar alleen draag je tot niet veel bij. Je zou op een of andere manier ook bij een vereniging moeten kunnen aansluiten of zo, om de boodschap beter te kunnen begrijpen en krachtige argumenten te weten te komen.

Ik kan in al jullie redenen heel goed inkomen, maar zelf zou ik het nooit kunnen. Ik eet veel te graag vlees en ik vind dat het te weinig nut zou hebben, als iedereen zo kortzichtig denkt geraken we natuurlijk ook niet verder, maar ja..

Groeten

Tom Bonte zei

Er zijn genoeg voorbeelden van vegetariërs die perfect gezond zijn, dus ongezond is het zeker niet. Wanneer je iets tekort komt ligt dat niet aan het ongezond zijn van vegetarisme, maar omdat je niet genoeg oplet wat voor voedingsstoffen je eet.

Je móet natuurlijk niet volledig vegetarisch gaan, ook één of enkele dagen per week zou al een verschil maken. Als je één dag per week geen vlees eet voor een jaar, spaar je 170kg CO2-equivalent uit. Dat is niet veel op wereldvlak, maar zo mag je inderdaad niet redeneren. Ik ben vegetarisch uit principe om mijn ecologische voetafdruk te minderen. Juist dezelfde reden waarom ik de lichten uitdoe wanneer ik een kamer verlaat. Het maakt ook niet veel uit dat alleen ik de lichten uitdoe, maar toch doe ik het.

Ik vond vlees ook lekker, maar echt missen doe ik het niet. Ik heb al genoeg lekkere vleesvervangers ontdekt.

Edward zei

Beste Tom,

we hebben er al enkele live discussies over gevoerd en het is goed dat je het nu eens opschrijft.
Maar, het nadeel daarvan is dat we nu onze lessen nederlands van vroeger kunnen toepassen en ik kan je dus enkele onware elementen onder de neus schuiven, waarvan een aantal hier toch al vermeld zijn.

Ten eerste, je vermeld niets van bioboeren, scharrelkippen en -eieren en dergelijke. Stel je een ambachtelijk klein boerderijtje voor, met een veld met aardappelen (gegeten door de mens, en ik hoop dat je op zijn minst met me eens bent dat die echt wel onontbeerlijk zijn) en bijvoorbeeld een hok met kippen. Dan mag die boer zijn kippen toch wel slachten en opeten als hij er teveel heeft.

Ten tweede: alweer het vermelden van dat gezond zijn. Kan ik echt wel niet mee akkoord gaan. Akkoord, als je elke dag een vette hamburger met frieten naar binnen schrokt, loop je statistisch gezien meer kans op hart- en vaatziekten. Maar dat is evenzo bij alcoholgebruik, bij slechte gewoonten wat betreft bewegen, genetisch bepaald (familiale hypercholesterolemie om even met een term te smijten) of gewoon omdat wij nu eenmaal de pech hebben mannen te zijn, daardoor minder oestrogeen produceren en bijgevolg meer kans op aderverkalking lopen (een behoorlijk hot topic in het huidig onderzoek daarnaar, trust me in that one). Het eten van gevogelte, schaap, mager runds- en varkensvlees zorgt overigens totaal niet voor gezondheidsproblemen, behalve als er dioxine of zo inzit, maar dat is een ander verhaal.

Karel heeft ook gelijk: vitamine B12 is er één van, maar daar blijft het niet bij hoor. Er zijn echt wel meer zaken.

Vervolgens: je gaat me niet wijsmaken dat er geen uitstoot is bij het verwerken van soja, tofu en dergelijke tot burgers. Zoek eens op hoeveel uitstoot er daarbij is, relatief gezien, en je zal versteld staan volgens mij. Hetzelfde geldt voor groenten. Rijst, soja, tofu groeit niet bepaald in onze achtertuin, dus dat moet ook getransporteerd worden. Tevens vraag ik mij af wat het rendement per oppervlakte is van veeteelt enerzijds en die vervangende producten anderzijds; maw: hoeveel kg vlees krijg je op bv 100 vierkante meter tov rijst of zo. Als je daar dan nog bij optelt dat je grotere hoeveelheden rijst moet eten in vergelijking met rundvlees, is dat nog een factor die je betoog afzwakt.

Next: ons spijsverteringsstelsel. Men heeft mij al vaak verteld dat de mens effectief een omnivoor is. Hebben wij niet een heel sterk verkleinde appendix, die nochtans dient om groenten ed te verwerken?

Ik zou voorstellen: puur om gezondheidredenen, maar om milieu-redenen, neem de gulden middenweg. Bijvoorbeeld: 150 gram vlees per dag is genoeg voor de mens. Kies dan bij voorkeur mager vlees (gevogelte, ...). Afwisselen met vis is een must voor de gezondheid, het oude gebruik van vrijdag visdag is dus op feiten gebaseerd, zoals zoveel oude tradities. Je kan inderdaad afwisselen met groentenburgers en andere plaatsvervangende producten.

Als je aan het milieu wilt denken, wat mij nog steeds niet kan overtuigen als argument. Koop dan bij je buurman-boer. Hou zelf kippen, geef die alle restjes en slacht die dan om op te eten: vervoer is nul, vervuiling is quasi nul (een kip die boert zou ik heel straf vinden).

Groeten, Edward

trouwens, er staat ergens een heel zware dt-fout in je betoog.

Gino zei

<<<"trouwens, er staat ergens een heel zware dt-fout in je betoog."

Eum Edward, 2e alinea, eerste zin van jouw reactie... :)

karel zei

Leuk om dit terug te lezen :) Als ik zeg tegen mensen dat ik geen vlees eet zeggen ze, amai respect dat je dat kan, ik zou het nooit kunnen. En blijkbaar schreef ik dit toen ook neer en nu heb ik er bijna een vleesloos jaar op zitten :). Ik heb de andere reacties ook gelezen en de reden dat ze in India zo weinig vlees eten is omdat ze in reïncarnatie geloven.

juuuu

Tom Bonte zei

Haha, vooral om uw reactie opnieuw te lezen. :D

Susie zei

@ Edward: ik raad je aan om het boek 'eating animals' van Jonathan Safra Foer eens te lezen, want de commentaar die je hier hebt achtergelaten is helemaal niet goed onderbouwd.

Ten eerste: kleine bioboerderijen, scharrelkippen etc. Die bedrijven maken maar 1% uit van de gehele industrie. Ik ben er inderdaad niet tegen als mensen hun eigen kippen houden bijvoorbeeld voor de eieren of voor het vlees. Maar de realiteit is dat 99% van ons vlees, onze vis, zuivel en eieren uit zogenaamde factory farms komt.
Het is ook niet haalbaar dat factory farming zou afgeschaft worden en dat alle boeren opeens biologisch vlees zouden produceren, simpelweg omdat biologische teelt een kleiner rendement heeft. Er is gewoon te weinig plaats op deze planeet.

Ten tweede: het is wetenschappelijk bewezen dat vlees eten ongezonder is dan vegetarier zijn (mits je ervoor zorgt dat je voldoende ijzer, magnesium, zinc, vitamine B12 en D binnenkrijgt). En dat is echt niet zo moeilijk. Gewoon weten wat je moet eten.
En al eens nagedacht over al die antibiotica, verzadigde vetten, doping etc in vlees en lood in vis?

Ten derde: natuurlijk is soja en zo niet CO2-neutraal, maar heb je er ooit al eens bij stilgestaan dat 80% van de sojaproductie in veevoeder wordt gedraaid? Vlees produceren is absoluut niet efficient. je hebt veel meer gewassen nodig om die beesten eten te geven dan dat je nodig hebt om een volledig vegetarische wereldbevolking te voeden.

Next: zelfs al zouden we gebouwd zijn om omnivoor te zijn, waarom zou je vlees eten als het niet nodig is? Is 'ik vind het lekker' een geldig argument om de planeet om zeep te helpen?

Wat de rest betreft: je kan jezelf echt geen milieuvriend noemen als je vlees eet. Dat zou hypocriet zijn, punt.

Ik raad je nogmaals echt aan om eating animals te lezen. Daarna zullen we nogeens spreken.